Liga SENSUM: maszyniści zmierzą się w efektywnym prowadzeniu pociągów

Trzy rundy ligowe oraz wielki finał – tak będzie wyglądać nowa formuła zawodów organizowanych przez PGE Energetyka Kolejowa S.A. W ramach Ligi SENSUM maszyniści będą rywalizować w ekonomicznym prowadzeniu pociągów, wykorzystując symulator oraz system SENSUM wspierający efektywne zarządzanie zużyciem energii podczas prowadzenia pojazdów trakcyjnych.

Celem inicjatywy jest promowanie racjonalnego wykorzystania energii elektrycznej na kolei oraz upowszechnianie dobrych praktyk w zakresie efektywności energetycznej. Zawody mają za zadanie podkreślić znaczenie wiedzy, doświadczenia i odpowiednich nawyków maszynistów w ograniczaniu zużycia energii, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa i jakości przewozów.

Trzy rundy ligowe i wielki finał

W nowej formule rywalizacja obejmie trzy rundy ligowe organizowane przy okazji konferencji branżowych. Zwieńczeniem rozgrywek będzie finał, który odbędzie się jesienią 2027 r. 

Harmonogram zawodów przedstawia się następująco:

• 5 listopada 2026 r. – Ożarów Mazowiecki: konferencja „Energetyka na kolei”.
• 14 stycznia 2027 r. – Wisła: konferencja „Koleje Samorządowe – doświadczenia i perspektywy”.
• 7 kwietnia 2027 r. – Ustka: konferencja „Tabor szynowy”.
• wrzesień-październik 2027 r. – wielki finał Ligi SENSUM.

Połączenie zawodów z wydarzeniami branżowymi pozwoli włączyć temat efektywności energetycznej w szerszą dyskusję o przyszłości kolei, rozwoju nowoczesnego taboru i rozwiązaniach wspierających przewoźników.

Kto może wziąć udział w Lidze SENSUM?

Uczestnikami Ligi SENSUM mogą być czynni maszyniści zatrudnieni u polskich przewoźników pasażerskich. W każdej z trzech rund ligowych przewoźnik może wystawić dwóch reprezentantów. Obowiązuje zasada, że w kolejnych rundach muszą startować inni zawodnicy – ten sam maszynista może uczestniczyć tylko w jednej rundzie ligowej. Inaczej wygląda sytuacja w finale: do decydującej rywalizacji przewoźnik może wyznaczyć dwóch dowolnych maszynistów ze swojej kadry, również tych, którzy wcześniej startowali w rozgrywkach.

W pojedynczym wydarzeniu może uczestniczyć maksymalnie 11 drużyn, czyli 22 zawodników.

Jak będą wyglądały przejazdy konkursowe?

Każdy uczestnik wykona dwa przejazdy na symulatorze: pierwszy, próbny, pozwalający zapoznać się z trasą, oraz drugi, konkursowy, który będzie podlegał ocenie. Wszyscy zawodnicy startujący w danym wydarzeniu będą pokonywać tę samą trasę.

O wyniku zdecydują trzy elementy:

• Efektywność energetyczna – poziom zużycia energii trakcyjnej podczas przejazdu.
• Punktualność – realizacja przejazdu zgodnie z rozkładem jazdy.
• Bezpieczeństwo – przestrzeganie zasad ruchu kolejowego, w tym ograniczeń prędkości, sygnalizacji i oznakowania oraz zatrzymywanie się we wskazanym miejscu na peronie.

Zużycie energii i punktualność będą oceniane automatycznie na podstawie parametrów przejazdu. Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa ocenią sędziowie, którzy mogą przyznać punkty ujemne. Poważne naruszenia, takie jak zignorowanie sygnału, przekroczenie prędkości o więcej niż 3 km/h czy przejechanie wyznaczonego miejsca zatrzymania na peronie, mogą skutkować dyskwalifikacją.

Uczestnicy oczekujący na start nie mogą obserwować przejazdów poprzedników. Złamanie tej zasady, mimo ostrzeżenia sędziego, może skutkować niedopuszczeniem do przejazdu konkursowego.

Punktacja: liczy się energia i punktualność

W każdej rundzie ligowej zawodnik może zdobyć maksymalnie 100 punktów: do 70 punktów za zużycie energii trakcyjnej i do 30 punktów za punktualność. W finale limity te zostaną podwojone – odpowiednio do 140 i 60 punktów.

Najwyższą punktację za efektywność energetyczną otrzyma zawodnik, który uzyska najniższe zużycie energii spośród przejazdów zrealizowanych bez opóźnienia. W przypadku punktualności oceniana będzie suma odchyleń czasu przyjazdu na dwa przystanki na trasie. Znaczące opóźnienie może skutkować ujemną punktacją w tej kategorii.

Jeżeli zawodnicy uzyskają taką samą liczbę punktów, o wyższej pozycji w klasyfikacji indywidualnej zdecyduje wynik za zużycie energii. W przypadku niewykonania lub niedokończenia przejazdu konkursowego uczestnik otrzyma zero punktów.
Po każdej rundzie prowadzona będzie klasyfikacja indywidualna oraz drużynowa. Wynik drużyny w danym wydarzeniu będzie sumą punktów zdobytych przez obu reprezentujących ją zawodników. Drużyna może zdobyć maksymalnie 200 punktów w jednej rundzie ligowej i 400 punktów w finale.

Klasyfikacja generalna i finałowe rozstrzygnięcie

O końcowym wyniku Ligi SENSUM zdecyduje łączna liczba punktów zdobytych przez drużyny we wszystkich wydarzeniach – trzech rundach ligowych oraz finale. W przypadku remisu wyższe miejsce zajmie drużyna z większą łączną liczbą punktów za efektywność energetyczną.

Aktualne rankingi będą publikowane po każdej rundzie i finale na stronie systemu SENSUM oraz na portalu Raport Kolejowy, który objął Ligę patronatem medialnym.

Celem Ligi jest nie tylko wyłonienie najlepszych maszynistów i drużyn, lecz także zwiększanie świadomości znaczenia efektywności energetycznej w codziennej pracy na kolei. Rywalizacja ma sprzyjać wymianie doświadczeń i upowszechnianiu praktyk, które mogą przynosić korzyści przewoźnikom oraz całemu sektorowi kolejowemu.

Organizując Ligę SENSUM, PGE Energetyka Kolejowa S.A. stawia na połączenie wiedzy, umiejętności maszynistów i nowoczesnych technologii. Formuła ligowa oraz wielki finał mają promować racjonalne wykorzystanie energii i pokazywać, jak rozwiązania technologiczne mogą wspierać rozwój efektywnej energetycznie kolei.